CÁCH CHĂM SÓC VỆ SINH CÁ NHÂN CHO TRẺ MẦM NON

I.            YÊU CẦU

-  Hiểu được cách chăm sóc vệ sinh cá nhân cho trẻ

- Nắm được các nội dung và phương pháp hướng dẫn trẻ thực hiện vệ sinh cá nhân

II.         NỘI DUNG:

       Trẻ em nếu có thể chất tốt, được chăm sóc, nuôi dưỡng khoa học, đầy đủ sẽ khỏe mạnh, thể lực tốt để phát triển toàn diện. Công tác chăm sóc, giáo dục vệ sinh cá nhân trẻ trong độ tuổi mầm non là việc làm thiết thực, nhằm giúp trẻ có nền nếp thói quen tốt để chủ động phòng ngừa bệnh tật, tăng cường sức khỏe, hình thành những kỹ năng sống cơ bản đầu tiên

       Trong chương trình giáo dục mầm non, mục tiêu chăm sóc vệ sinh, giữ gìn sức khoẻ và phát triển thể chất cho trẻ là một trong những mục tiêu vô cùng quan trọng. Trẻ em nếu có thể chất tốt, được chăm sóc, nuôi dưỡng khoa học, đầy đủ sẽ khỏe mạnh, thể lực tốt để phát triển toàn diện. Công tác chăm sóc, giáo dục vệ sinh cá nhân trẻ trong độ tuổi mầm non là việc làm thiết thực, nhằm giúp trẻ có nền nếp thói quen tốt để chủ động phòng ngừa bệnh tật, tăng cường sức khỏe, hình thành những kỹ năng sống cơ bản đầu tiên.

Đối với trẻ mầm non, một trong những cách phòng tránh dịch bệnh đơn giản và hiệu quả nhất là tạo thói quen vệ sinh cá nhân tốt, những công việc vệ sinh hàng ngày tưởng như rất đơn giản như đánh răng, rửa mặt, rửa tay...nhưng lại rất cần thiết trong đời sống hàng ngày của trẻ. Vệ sinh đúng cách, thường xuyên đặc biệt quan trọng với trẻ em trong độ tuổi đến trường. Phần lớn các bệnh ở trẻ em đều lây lan từ trường học, nơi mà vi khuẩn phát rất tán nhanh. Nếu chúng ta giáo dục trẻ vệ sinh đúng cách ngay từ khi còn nhỏ, trẻ có thể giữ thói quen này đến suốt đời.

Làm tốt việc vệ sinh cá nhân không chỉ giúp tạo ấn tượng tốt với những người xung quanh mà còn giúp chúng ta duy trì một sức khỏe tốt.Vệ sinh đúng cách còn có tác dụng phòng bệnh tốt. Để hiểu rõ hơn lợi ích của việc vệ sinh cá nhân, trường mẫu giáo Lộc Nga giới thiệu đến các bậc phụ huynh về một số cách vệ sinh cá nhân cho trẻ. Để thực hiện việc vệ sinh cá nhân đúng cách các bậc phụ huynh cần lưu ý những điểm sau:

Hướng dẫn thao tác vệ sinh cho trẻ mẫu giáo.

1. Lau mặt.

a. Yêu cầu:

- Mỗi trẻ có một khăn sạch, giặt, phơi nắng, mỗi tuần luộc 1-2 lần.

- Trẻ lau sạch theo trình tự, mỗi chỗ lau theo một góc khăn sạch khác nhau.

- Mùa đông lau khăn ấm.

b. Chuẩn bị:

- Khăn mặt sạch đã vắt hết nước.

- Chậu hay xô 2 cái: Một đựng khăn sạch chưa lau, một đựng khăn bẩn.

c. Cách lau:

Bước 1: Trải khăn trên hai tay, đỡ khăn bằng lòng bàn tay và cổ tay.

Bước 2: Dùng ngón trỏ trái lau mắt trái, dùng ngón trỏ phải lau mắt phải. Lau từ ngoài vào trong.

Bước 3: Dịch chuyển khăn lên lau sống mũi.

Bước 4: Dịch chuyển khăn lên lau (ngoáy) lỗ mũi.

Bước 5: Dịch chuyển khăn lên lau miệng.

Bước 6: Gấp đôi khăn lau trán, má và cằm từng bên (nửa khăn bên trái lau trán, má và cằm bên trái, nửa khăn bên phải lau trán, má và cằm bên phải).

Bước 7: Gấp đôi khăn lần nữa lau tai, cổ và gáy từng bên. Rồi để khăn vào trong chậu.

(Chú ý luôn để da mặt tiếp xúc với vùng khăn sạch)        

2. Rửa tay

a. Yêu cầu:

- Rửa tay trẻ trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi chơi có tiếp xúc với đất cát.

- Rửa dưới dòng nước chảy, mỗi trẻ 1 vòi nước.

- Mùa đông rửa bằng nước ấm.

b. Chuẩn bị:

- Vòi nước sạch cao vừa tầm tay trẻ.

- Khăn lau tay khô, treo gần thùng nước rửa tay.

- Tải khô trải dưới chân, chỗ trẻ đứng rửa.

- Xà phòng.

c. Cách rửa:  Quy trình 6 bước rửa tay cho trẻ mầm non mới nhất của Bộ Y tế

Bước 1: Làm ướt hai bàn tay bằng nước sạch. Thoa xà phòng vào lòng bàn tay, chà xát hai lòng bàn tay vào nhau.

Bước 2: Dùng ngón tay và lòng bàn tay này cuốn và  xoay lần lượt từng ngón của bàn tay kia và ngược lại.

Bước 3: Dùng lòng bàn tay này chà xát chéo lên mu bàn tay kia và ngược lại.

Bước 4: Dùng đầu ngón tay của bàn tay này miết vào kẽ giữa các ngón của bàn tay kia và ngược lại.

Bước 5: Chụm 5 đầu ngón tay của tay này cọ vào lòng bàn tay kia bằng cách xoay đi, xoay lại.

Bước 6: Xả cho tay sạch hết xà phòng

         3. Chải răng

a. Yêu cầu:

- Trẻ biết chải răng đúng cách, có thói quen giữ vệ sinh răng miệng và biết sử dụng bàn chải riêng để đánh răng.

- Trẻ có kỹ năng cầm bàn chải đánh răng đúng cách, chải răng theo trình tự, có thói quen vệ sinh răng miệng thường xuyên.

- Đánh răng ít nhất 2 lần/ ngày.

b. Chuẩn bị:

- Mỗi trẻ 1 bàn chải, kem đánh răng dùng cho trẻ em.

- Nước sạch, ca, cốc đựng nước.

c. Cách chải răng:

Bước 1: Rửa sạch bàn chải, lấy một lượng kem vừa phải (đối với trẻ em thì lượng kem đánh răng chỉ khoảng bằng hạt đậu là đủ), sau đó xúc miệng.

Bước 2: Để bàn chải nghiêng 1 góc 45 độ so với răng và nướu. Chải mặt ngoài của răng. Chải tất cả răng hàm trên và hàm dưới bằng cách: đặt lông bàn chải sát với viền răng và nướu, chải hàm trên hất xuống, hàm dưới hất lên hoặc xoay tròn bàn chải đánh răng (Chải theo chiều dọc của răng).

Bước 3: Chải mặt trong của răng. Chải mặt trong của tất cả các răng hàm trên và hàm dưới bằng động tác chải lên xuống hoặc xoay tròn.

Bước 4: Chải mặt nhai của răng: Đặt lông bàn chải song song với mặt nhai của răng, kéo đi kéo lại khoảng 10 lần.

Bước 5: Chải lưỡi:  Đặt mặt chải lưỡi lên lưỡi, nhẹ nhàng kéo từ trong ra ngoài khoảng 10 lần.

Bước 6: Súc miệng thật nhiều lần để hết hoàn toàn kem đánh răng trong miệng. Rửa sạch bàn chải, vẩy khô, cắm phần tay cầm ở dưới, phần lông bàn chải phía trên.

4. Rèn cho trẻ một số thói quen vệ sinh cá nhân

   Chải tóc và gội đầu cho trẻ

- Tạo thói quen chải tóc mỗi ngày và gội đầu ít nhất 1 tuần 1 lần.

- Chọn loại dầu gội dành cho trẻ em vì các sản phẩm này có chứa detangling giúp dưỡng tóc mềm mượt và dễ sử dụng lại không gây kích ứng.

- Những trẻ dễ ra nhiều mồ hôi thì nên gội đầu vài lần mỗi tuần.

  Thói quen tắm rửa hàng ngày cho trẻ

- Tắm rửa hàng ngày là một việc vô cùng quan trọng.

- Giúp trẻ tránh xa vi khuẩn và bệnh tật.

- Khoảng thời gian tốt nhất để tắm cho trẻ là trước khi đi ngủ hoặc trước khi đến trường.

- Hãy dạy trẻ cách cọ nách, gội đầu, rửa mặt, rửa tay, chân, kẽ ngón chân, móng chân, móng tay. Và đừng quên dạy trẻ cách vệ sinh vành tai.

- Vệ sinh vùng kín cũng là điều cần nhắc trẻ khi tắm để bé được vệ sinh toàn diện.

  Rửa chân hàng ngày

- Cho trẻ đi giày dép vì đi chân trần rất dễ bị nhiễm khuẩn.

Vệ sinh quần áo, giày dép

  - Không để trẻ mặc quần áo ẩm ướt, khi trẻ bị nôn trớ, đại tiểu tiện ra quần áo hoặc mồ hôi ra nhiều, cô cần thay ngay cho trẻ. Cởi bớt quần áo cho trẻ khi trời nóng, mặc thêm khi trời lạnh.

- Để chống nhiễm lạnh đôi chân của trẻ, ngoài đôi dép hay giày trẻ đi đến lớp, cần có thêm một đôi dép sạch cho trẻ đi trong lớp.

- Cô nhắc cha mẹ của trẻ đưa đủ tất, quần áo, tã lót dự trữ để thay cho trẻ khi cần thiết. nên cho trẻ mặc quần áo bằng  những loại vải mềm, thấm mồ hôi. Nên dùng loại giày dép hơi rộng hơn so với chân trẻ một chút, dép mềm, mỏng, nhẹ, dễ cởi, có quai sau cho trẻ dễ đi.

Thói quen đi vệ sinh đúng nơi qui định

+ Cô hướng dẫn trẻ đi vệ sinh đúng nơi qui định, thực hiện các bước sau:

-  Mở nắp bồn vệ sinh.

-  Xé mảnh giấy toilet lau sạch chỗ ngồi trên bồn.

-  Ngồi xuống đi vệ sinh.

-  Lau sạch sẽ hậu môn, vùng kín sau khi đi vệ sinh.

-  Đứng dậy kéo quần.

-  Đóng nắp bồn vệ sinh.

- Xả nước.

-  Rửa sạch tay theo đúng quy tắc rửa tay 6 bước.

          Thói quen khạc nhổ và vứt rác đúng nơi qui định.

- Nhắc trẻ khạc nhổ vào nhà vệ sinh và xả nước dội sạch, đối với rác thì bỏ vào thùng rác có nắp đậy.

  Làm thế nào để phát triển những thói quen vệ sinh cá nhân cho trẻ?

- Hãy làm gương cho trẻ noi theo, trẻ rất giỏi bắt chước thói quen của người lớn. Khi cha mẹ hoặc cô giáo vệ sinh đúng cách, trẻ sẽ có xu hướng làm theo đúng như vậy.

- Hãy lập thời gian biểu, huấn luyện và thực hành thường xuyên những thói quen vệ sinh tốt cùng trẻ.

- Làm cho việc giữ vệ sinh thân thể trở nên vui vẻ và thú vị hơn.

- Trẻ sẽ hứng thú với vấn đề giữ vệ sinh cá nhân nếu trẻ thấy vui vẻ với điều này.

- Dùng dầu gội để tạo một kiểu tóc ấn tượng cho trẻ khi gội đầu, thoa bọt để tạo thành bong bóng cho trẻ chơi.

- Giúp trẻ tư duy về việc VSCN không phải là một việc “vặt” mà đó là trải nghiệm vô cùng thú vị.

- Nên mua những thiết bị, đồ dùng cho việc vệ sinh khiến trẻ mong đợi được dùng.

          Để hình thành cho trẻ những thói quen vệ sinh cá nhân bố mẹ cần hết sức kiên nhẫn và đồng hành cùng con mỗi ngày. Hãy làm gương cho trẻ noi theo do trẻ rất giỏi bắt chước thói quen của người lớn. Khi bạn vui vẻ với việc vệ sinh hằng ngày và vệ sinh đúng cách, trẻ sẽ có xu hướng bắt chước và làm theo. Các bố mẹ hãy lập thời gian biểu, huấn luyện và thực hành thường xuyên những thói quen vệ sinh tốt cùng trẻ.
        Bố mẹ cũng nên mua những thiết bị, đồ dùng cho việc vệ sinh khiến trẻ mong đợi được dùng. Đơn giản như kem đánh răng có mùi hương trẻ yêu thích, bàn chải có nhân vật hoạt hình hay thậm chí xà bông dành cho trẻ em có hình thù ngộ ngĩnh, sẽ làm cho khoảng thời gian vệ sinh cá nhân trở thành điều mà trẻ cực kỳ chờ mong.